Per 1 januari 2026 gaat de definitieve fase van het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) van start. Vanaf die datum mogen CBAM-goederen enkel nog in de EU worden ingevoerd door importeurs of indirecte douanevertegenwoordigers met de status van toegelaten CBAM-aangever, tenzij een expliciete vrijstelling van toepassing is.
Wat is het CBAM?
Om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit voor de hele economie te bereiken, heeft de Europese Unie een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens ingesteld, het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM).
Dit mechanisme zorgt ervoor dat er een eerlijke prijs wordt gezet op de koolstof die vrijkomt bij de productie van koolstofintensieve goederen die de EU binnenkomen. Het beoogt gelijke spelregels voor ingevoerde goederen binnen het douanegebied van de Europese Unie en stimuleert tegelijk een schonere industriële productie in derde landen.
De lijst met CBAM-goederen vindt u in Bijlage 1 van de verordening, via de link hieronder. Ze omvat onder meer bepaalde producten van gietijzer, staal en aluminium.
Na een tijdelijke overgangsperiode treedt CBAM definitief in werking op 1 januari 2026. Importeurs die tijdig een aanvraag indienden maar nog geen beslissing ontvingen, mogen in afwachting daarvan tijdelijk CBAM-goederen blijven invoeren, met uitzondering van elektriciteit en waterstof.
De status van toegelaten CBAM-aangever
De CBAM-status is gekoppeld aan een uniek CBAM-rekeningnummer in het Europese CBAM-register. Dit nummer moet vanaf 1 januari 2026 verplicht worden vermeld in de douaneaangifte voor elk CBAM-goed, samen met de juiste TARIC-codes.
Wat u als importeur nu moet doen:
- Vraag onmiddellijk de status van toegelaten CBAM-aangever aan indien u deze nog niet hebt.
- Indien u de status bekomen heeft of de aanvraag gedaan hebt, deel deze informatie aan uw douanedeclarant indien u niet zelf instaat voor opmaak van uw aangiftes. De douanedeclarant zal deze informatie moeten opnemen in de aangiftes vanaf 1 januari 2026.
- Zorg dat uw douaneprocessen en masterdata correct zijn afgestemd vóór 1 januari 2026.
- Zet een rapportagesysteem op.
Belangrijke verduidelijking inzake verantwoordelijkheden
De correcte toepassing van CBAM en de identificatie van CBAM-goederen bij invoer blijven volledig de verantwoordelijkheid van de CBAM-importeur. Gezien de omvang van de betrokken HS-codes kunnen wij niet zelfstandig beoordelen of goederen onder CBAM vallen, noch nagaan of een importeur beschikt over een geldige toelating. Wij zijn daarom aangewezen op de informatie die u ons verstrekt bij de invoer.
Om dit proces te structureren, hebben wij een standaardverklaring opgesteld die moet worden ingevuld bij invoer van mogelijk CBAM-plichtige goederen. Deze verklaring vindt u via deze link.
Daarin bevestigt u ofwel dat u minder dan 50 ton per jaar invoert, ofwel dat u toegelaten CBAM-aangever bent, met vermelding van uw CBAM-rekeningnummer. Het foutief aangeven van een vergunning, of het aangeven zonder geldige toelating, kan leiden tot boetes en/of zware sancties.
Wij kunnen dus geen verantwoordelijkheid aanvaarden voor de geldigheid van CBAM-vergunningen, certificaten of de bijhorende emissierapportering. Deze verplichtingen rusten integraal bij de CBAM-importeur.
Let wel: de informatie hierboven is bedoeld als algemene toelichting en vormt geen specifiek advies of begeleiding bij de praktische toepassing of naleving van CBAM‑verplichtingen.